Arka Planda Çalışan Uygulamaları Kapatma
Telefonum bir süredir tuhaf davranıyordu: ekranı açtığımda bir saniye gecikme, kamerayı başlatırken donma, akşam saat altıda yüzde yirmiye düşen pil. Yeni telefon almadan önce bir şeyi denemek istedim ve arka planda ne olup bittiğine baktım. Görünen manzara şuydu: kapattığımı sandığım yedi sekiz uygulama hâlâ ayakta, ikisi sürekli konum istiyor, biri de her on dakikada bir sunucuya bağlanıyordu. O günden sonra background uygulamaları kapat mantığını bir alışkanlık haline getirdim ve telefonun eski akıcılığının önemli bir kısmını geri kazandım. Aşağıda tam olarak ne yaptığımı, neyin işe yaradığını ve neyin boşa kürek çekmek olduğunu anlatıyorum.
Arka planda çalışmak ne demek, hangisi zararlı?
Önce bir yanlış anlaşılmayı düzeltmek istiyorum, çünkü ben de uzun süre yanlış biliyordum. Bir uygulamayı son kullanılanlar ekranından "kaydırıp" atmak, onu tamamen susturmak değildir. Modern Android ve iOS sürümleri, uygulamaları bellekte dondurulmuş halde tutar; bu aslında iyi bir şeydir, çünkü tekrar açtığınızda sıfırdan yüklenmesi gerekmez. Gerçek sorun, dondurulmuş değil de aktif çalışan servislerdir.
Benim ayırt etmek için kullandığım basit ölçüt şu:
- Bildirim gönderen uygulamalar sunucuyla konuşuyor demektir; bu genelde hafiftir.
- Konum izni "her zaman" olan uygulamalar en pahalı gruptur, GPS ve ağ birlikte çalışır.
- Kalıcı bildirimi olan uygulamalar (müzik, adım sayar, VPN, temizleyici) sürekli ayaktadır.
- Senkronizasyon yapan uygulamalar (bulut yedekleme, e-posta, galeri) periyodik olarak uyanır.
Yani hedefim rastgele her şeyi kapatmak değil, bu dört gruptan bana gerçekten fayda sağlamayanları ayıklamaktı. Rastgele kapatmanın zararı da var: sistem uygulamayı kapatınca birçok uygulama kendini yeniden başlatır ve bu döngü pili kapatmadığınızdan daha çok yer.
Android'de somut adımlar
Android'de en çok işime yarayan yer Pil kullanımı ekranı oldu. Ayarlar > Pil > Pil kullanımı (bazı markalarda "Pil kullanım detayları") yolundan son 24 saatte kim ne kadar harcamış, listeyi görebiliyorum. Ekranın kendisi ve sistem her zaman üstte olur, onları geçin; altındaki üçüncü taraf uygulamalara bakın. Ben orada hiç kullanmadığım bir alışveriş uygulamasının pilin yüzde yedisini yediğini görünce şaşırmıştım.
Sonra sırayla şunları yapıyorum:
- İlgili uygulamaya girip Pil ayarını "Kısıtlanmış" veya "Optimize edilmiş" yapıyorum. Kısıtlanmış seçenek en agresifi; bildirim gecikebilir, o yüzden bankacılık ve mesajlaşma uygulamalarına dokunmuyorum.
- Aynı uygulamada Mobil veri bölümünden "Arka plan verisi" iznini kapatıyorum. Bu, Wi-Fi'de çalışmasına engel olmaz ama dışarıda veri tüketmesini keser.
- İzinler kısmından konumu "Yalnızca uygulamayı kullanırken"e çekiyorum. Harita uygulamaları için bunu esnetiyorum, çünkü sürekli engellemek navigasyon sırasında konum sapmalarına yol açabiliyor.
- Geliştirici seçeneklerindeki "Çalışan servisler" ekranına ara ara bakıyorum. Burası kimin gerçekten RAM tuttuğunu gösteren en dürüst yer.
Bir de otomatik başlatma meselesi var. Xiaomi, Oppo, Huawei gibi markalarda "Otomatik başlatma" veya "Kendini başlat" adında ayrı bir liste bulunuyor. Oradan gereksiz uygulamaların telefon açılışında kendiliğinden ayağa kalkmasını engelleyebilirsiniz. Bu ayar bende gözle görülür fark yarattı, özellikle sabah telefonu açtığımdaki ilk beş dakikada.
iPhone tarafında durum
iOS daha kapalı bir sistem olduğu için müdahale alanı daha küçük ama etkili yerler var. Ayarlar > Genel > Arka Planda Uygulama Yenileme menüsünde her uygulama için tek tek anahtar bulunuyor. Ben burayı komple kapatmak yerine listeyi tarayıp yalnızca haber, alışveriş, oyun türü uygulamaları kapattım; mesajlaşma ve müzik açık kaldı. Aynı menünün en üstünde "Wi-Fi" ve "Wi-Fi ve Mobil Veri" seçeneği var; sadece Wi-Fi'ye almak veri faturası açısından güzel bir orta yol.
İkinci durak Ayarlar > Pil ekranı. Son 10 gün grafiğinde bir uygulamanın "arka planda" süresi ekran süresinden fazlaysa orada bir tuhaflık var demektir. Üçüncü durak ise konum servisleri: "Her Zaman" iznine sahip uygulamaları tek tek gözden geçirmek, benim pil ömrümde en belirgin kazanımı sağlayan adım oldu.
Yapmaktan vazgeçtiğim şeyler
Denemelerimde bazı yöntemlerin ya işe yaramadığını ya da zarar verdiğini gördüm. Kısaca:
- Her sabah tüm uygulamaları kaydırıp atmak. Ne pil kazandırıyor ne hız; sadece uygulamalar daha yavaş açılıyor.
- "Hızlandırıcı" ve "RAM temizleyici" uygulamalar. Kendileri sürekli arka planda duruyor, reklam gösteriyor ve kapattıkları şeyi sistem bir dakika sonra geri açıyor.
- Sistem servislerini zorla durdurmak. Google Play Hizmetleri gibi bileşenleri kısıtlayınca bildirimler kayboluyor, bazı uygulamalar açılmıyor.
- Widget'ları ve canlı duvar kâğıtlarını görmezden gelmek. Bunlar da arka plan yüküdür; ana ekrandaki dört widget'ı ikiye indirmek bile hissedilir.
Bir şeyi de not düşmek isterim: arka plan temizliği tek başına sihir yapmaz. Depolama alanı doluysa telefon yine yavaş kalır, batarya sağlığı düşmüşse yine akşama dayanmaz. Bende en iyi sonuç, arka plan kısıtlamalarını depolama boşaltma ve düz