Wi-Fi Hızını Artırma Yöntemleri
Yıllardır aynı evde oturuyorum ama modemi en az beş farklı yere taşıdım. Bunu yapmamın nedeni basit: salonda dört çubuk gösteren Wi-Fi, mutfağa geçtiğim anda videoyu 480p'ye düşürüyordu. "Hattım yavaş" diye internet sağlayıcımı aradığım günler oldu; sonra anladım ki sorunun büyük kısmı hattımda değil, evimin içindeydi. Aşağıda anlatacaklarım, deneme yanılmayla öğrendiğim ve gerçekten fark yarattığını gördüğüm şeyler. Wifi hızı nasıl artar sorusuna tek bir sihirli cevap yok; ama birkaç düzenlemeyi üst üste koyduğunuzda aradaki farkı hissediyorsunuz.
Önce Ölçün: Neyle Uğraştığınızı Bilin
Bir şeyi düzeltmeden önce başlangıç noktasını kaydetmek gerekiyor. Ben şunu yapıyorum: modemin hemen yanında bir hız testi, sonra evin en uzak köşesinde bir hız testi daha. Aradaki fark %20-30 bandındaysa normal; ama modemin yanında 80 Mbps alıp yatak odasında 6 Mbps görüyorsanız sorun kapsama alanındadır, hattınızda değil.
İkinci kontrol noktası kablo. Bilgisayarımı Ethernet kablosuyla modeme bağlayıp aynı testi tekrarlıyorum. Kabloda beklediğim hızı alıyorsam, Wi-Fi tarafında iyileştirme yapacak alan var demektir. Kabloda da düşükse mesele tamamen başka: hat kalitesi, sağlayıcı tarafı ya da bağlantının sürekli kopma eğilimi. İnternetin sık sık kesildiği durumların ayrı sebepleri var, onlar bambaşka bir konu.
- Modem yanında ve uzak odada ayrı ayrı test yapın
- Ethernet kablosuyla test ederek Wi-Fi'ı denklemden çıkarın
- Testi bir kez değil, günün farklı saatlerinde tekrarlayın
- Aynı anda indirme yapan başka cihaz var mı kontrol edin
Modemin Yeri Sandığınızdan Çok Daha Önemli
Benim en büyük kazancım, modemi televizyon ünitesinin içindeki kapalı raftan çıkarıp koridorun duvarına, göğüs hizasının biraz üzerine almakla geldi. Uzak odadaki hız neredeyse iki katına çıktı, hiçbir ayara dokunmadan.
Wi-Fi sinyali her yöne yayılan bir küre gibi düşünülebilir. Modemi evin köşesine koyduğunuzda o kürenin yarısını komşuya ya da sokağa hediye ediyorsunuz. Şu noktalara dikkat ediyorum:
- Merkezî konum: Mümkünse evin ortasına yakın bir nokta
- Yükseklik: Yerde değil, en az masa üstü seviyesinde
- Açık alan: Dolap içi, TV arkası, metal raf kesinlikle olmaz
- Uzak dursun: Mikrodalga fırın, kablosuz telefon bazı, büyük akvaryum ve kalın beton kolonlar sinyali ciddi biçimde emer
- Antenler: Harici anten varsa biri dik biri yatay konumda daha dengeli sonuç veriyor
Kanal ve Frekans Ayarı: En Çok İhmal Edilen Kısım
Apartmanda oturuyorsanız asıl düşmanınız komşularınızın modemleri. 2.4 GHz bandında yan yana onlarca ağ aynı kanallarda çakışıyor. Telefonuma bir Wi-Fi analiz uygulaması kurup çevredeki ağların hangi kanalları kullandığına baktım; benimki de dahil sekiz ağ aynı kanaldaydı. Modem arayüzünden kanalı boş olanlardan birine sabitledim, gecikme süresi gözle görülür şekilde düştü.
2.4 GHz için pratikte 1, 6 ve 11 numaralı kanallar birbiriyle çakışmaz; bu üçünden en boş olanı seçmek genelde işi çözüyor. 5 GHz bandında ise kanal sayısı çok daha fazla, kalabalık daha az.
2.4 GHz mi, 5 GHz mi?
| Özellik | 2.4 GHz | 5 GHz |
|---|---|---|
| Hız | Daha düşük | Belirgin şekilde yüksek |
| Menzil | Geniş | Daha kısa |
| Duvar geçme | İyi | Zayıf |
| Kalabalık | Çok yoğun | Görece boş |
Ben iki bandı ayrı isimlerle yayınlıyorum. Salondaki televizyon ve masaüstü bilgisayar 5 GHz'e bağlı; bahçedeki kamera ve mutfaktaki küçük cihazlar 2.4 GHz'de. Tek isimle birleştirdiğimde telefon inatla zayıf bandda kalıp beni deli ediyordu. Ayırınca kontrol bende oldu.
Yazılım, Firmware ve Cihaz Tarafı
Modemi haftalarca hiç kapatmadan çalıştırmak yavaşlamanın sessiz sebeplerinden biri. Belleği doluyor, bağlantı tablosu şişiyor. Ama fişten çekip hemen takmak yerine doğru yöntemle yeniden başlatmak daha sağlıklı sonuç veriyor; bunun ayrıntılarını sitede ayrıca anlatmıştım.
Diğer kontrol listem şöyle:
- Firmware güncellemesi: Üretici arayüzünden kontrol edin, eski sürümler hem yavaş hem güvensiz
- Ağ şifresi: WPA2 veya WPA3 kullanın; şifresiz ya da eski WEP ağ, bedava internet arayan herkese açık kapıdır
- Bağlı cihaz listesi: Tanımadığınız bir cihaz varsa şifreyi değiştirin
- QoS: Modem destekliyorsa video konferans veya oyun trafiğine öncelik verin
- DNS: Sayfaların açılma süresi uzunsa DNS değiştirmek hissedilir bir ferahlık sağlıyor; ham indirme hızını artırmaz ama gezinmeyi hızlandırır
Menzil Yetmiyorsa: Genişletici mi, Mesh mi?
İki katlı bir yerde yaşıyorsanız tek modem çoğu zaman yetmiyor. Ucuz menzil genişleticiyi denedim; sinyali uzattı ama hızı yarıya böldü, çünkü aynı anda hem modemle hem cihazla konuşuyor. Kablo çekme imkânı olan yerlerde ikinci bir erişim noktası koymak çok daha temiz sonuç veriyor.